Bu Liderler bir topluma Neden Metin Şentürk gibi bakar

Biz Terekeme, diğer adıyla Karapapak Türküyüz…

05.08.2015 00:00



Terekemelerin söylediği gibi, lafı evelemeden, gevelemeden direk söyleriz.

7 Haziran Genel Seçimlerinde biz Terekemeleri yok sayan, AKP Lideri Ahmet Davutoğlu, CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, MHP Lideri Devlet Bahçeli ve HDP Lideri Selahattin Demirtaş’ı pretosto ediyoruz.

Neden mi diyorsunuz?

Nedeni gayet açık, seçim meydanlarında demokrasi, demokrasi sloganlarıyla çalışmalara başlayan bu liderler,

"katılımcı demokrasi ve doğrudan demokrasi", dediler, "halkın yönetime doğrudan katılmasını sağlamak"  gibi hedefleri önüne koydular.  Seçim meydanlarında mangalda kül bırakmadılar. Bugün parlamentoya baktığımızda Kürt, Ermmeni, Çerkez, Yerli, Karadenizli Laz, Çingene, Arap, göçmen toplumu kendini temsil edebiliyor. Ama maalesef 550 Milletvekilinden bir tanesi Terekeme değil.

Terekemeler olarak, bu liderler bir topluma neden Metin Şentürk gibi bakıyor bir türlü anlamış değiliz.

Olası bir erken seçimde varlığı ve nüfus yoğunluğu birçok ilde olan, çok ciddi bir nüfus yoğunluğuna sahip Terekemelerin nerelerde yaşadığını bilmeleri açısından, aşağıda terekemelerlle ilgili bir kısa bilgi verelim...

ERKEN SEÇİMLERDE TEREKEMELERİ DE GÖZ ARDI ETÖEYELİM:

 

Kars, Tiflis, Bakü üçgeni arasındaki ve çevresindeki topraklar Terekeme’lerin doğal ana yurtlarıdır (Neredeyse tüm Aşağı Kafkasya)... 

Türkiye içinde; Kars Muş Amasya üçgeni Terekeme nüfusu açısından zengindir. 

Özellikle, Kars Çıldır ve Arpaçay Selim, Susuz, Kağızman, Ağrı, Taşlıçay, Tutak Sivas (kangal-ulaş) Muş-Bulanık ilçelerinde bulunurlar. 

1900 yıllarda ve daha önceki göçlerde ; -Muş-Malazgirt, Bulanık -Amasya -Sivas ve çevre illerine de Osmanlı devleti tarafından "Müslüman-Türk-Sünni" nüfusunu dengelemek açısından Terekemeler yerleştirilmiş ve bazı diğer halklara mensup vatandaşlardan alınan evler ve hatta topraklar verilmiştir. Bu 3 il ve Tokat, Ağrı, Erzurum ile çevrelerinde hâlihazırda Terekemeler yaşamaktadır. 

Rusların 1877’de Kars’ı işgal etmelerinden sonra, içlere doğru çekilen Karapapaklar Sivas, Tokat ve Zile’de köyler oluşturmuşlardır. Bunlardan biri olan Acıyurt, 1877’de hali hazırda Karapapak nüfusuna sahiptir. Ayrıca Kayseri’de iki köyün (Pınarbaşı ve Sarız ve yahyalı ilçesinin taşhan köyünün büyük çoğunluğunu oluşturmaktadırlar. 

Ağrı merkez 25 köy Ağılbaşı (hacıhano… bu köyde kaldıysa eğer 2-3 hane vardır), Küpkıran (Aşağıküpkıran demek lazım,şehirle birleştiği için artık bir Türk köyü denemez.ama eski köy kısmında karapapaklar çoğunluktur), Aşkale (3-5 hane anca...), Baloluk (keşiş..250 hane 1000 kişilik nüfus...artık mahalle olacak fakat 8-10 hane dışında nüfusun tamamı Kürttür), Çukurçayır (yekmal..%95), Yığıntepe (%70), Yolluyazı (dambat...%50), Yolugüzel (boşik...%10), Yoncalı (en iyi ihtimalle %30), Çakıroba (sofyan.. en iyi ihtimalle 2-3 hane), Geçitalan (gerger.. en iyi ihtimalle %30), Hıdır (%70), Kazlı (5-6 hane), Otlubayır (mezre... %100), Özbaşı (birikan..%70), Sarıdoğan (poxan.. %30), Yazılı (mengeser..%90), suçatağı(demizhan..karapapaktır,%60 Türktür fakat şehirler birleşiyor), ballıbostan(gazer köyünde her ne kadar Kürtçe konuşsalar da polat ve aslan aileleri Karapapaktır.köyün en az yarısı bu ailelerdendir), oğlaklı(korkoadaman..köyünün de en az %30`u ve bağlı mezrası Karapapaktır), eskiharman(qevrqevrk. 20-30 hane geçitalan=gerger köyünden göç edip yerleşen karapapak aileler vardır), Tezeren (amat..ahıska muhaciri ve %90 türk), tellisırt(cimkanieleşkirt..karapapak veya ahıskalı olduğundan emin değiliz.M.V.Murat Şevkatli`nin bu köyle akrabalığı olduğunu duymuştum), ağrı merkez ilçesinin üzerine kurulduğu karaköse köyü de karapapak köyü imiş ve halkından bazı aileler -ki bana söylenilen 15-20 hane oldukları yönünde- halen ağrı`da yaşamaktadır. Boztoprak , Esenköy , Sarıdoğan , Yukarıküpkıran , Konuktepe , ozanlar , Sarıtaş , Kumlugeçit , Akbulgur , Güvenli , Hacısefer , köylerinin ise eskiden karapapak köyleri olması muhtemeldir ancak son durumları belirsiz olup bilgi bulunmamaktadır.(not:uzun yıllar ağrı merkezde yaşamış biri olarak şunu söyleyebilirim:sarıdoğanda bingöl ve oğuz aileleri karapapktır ayrıca hacısefer köyünün sahibi acarbay ailesi de karapapak kökenli olabilir fakat boztoprak(hanereş),esenköy(boti),yk.küpkıran(eyüppaşaküpkıran),konuktepe(bavina)ozanlar(iranos),sarıtaş(gevirgezo),kumlugeçit(çimkanıhamur),akbulgur(keşişeleşkirt)güvenli(şebo) köylerinde kesinlikle karapapak yoktur 

Eleşkirt 7 köy

Güvence (çilikan)%30 Süzgeçli (remika)%90 dolutaş(mardo köyünde)3-5 hane Mollasüleyman(ahıska muhaciri)%50 Uzunyazı (hoşyan..ahıskalıdır)%70 Yücekapı (hanzır..beldedir ve ahıska muhaciridir..%70) çiftepınar=çeli ve arifbey köylerinde karapapak veya ahıskalı nüfus bulunmaktadır.ayrıca merkezde de kalabalık bir ahıskalı nüfus vardır.Eleşkirt`in içi ; 1970 ler civarında 250 hane bulunmaktaydı. Hali hazırda 90-100 hane vardır. Göçler ve çeşitli 
başka sebepler nedeniyle asimilasyon kaçınılmaz olmuştur. Eleşkirt merkez şu an için yoğunluklu Kürt, az sayıda Ahıska muhaciri ve 90-100 hane Karapapak`tan oluşmaktadır.. 

Taşlıçay 7 köy

Taşlıçay Merkez 20-25 hane Geçitveren(gülasor) %95, Yk.Toklu(yk.gundeperi)%90 Aş.Toklu(aş.gundeperi) %30 Çöğürlü(leşko) köyünde 3-5 hane kumlubucak %50 (köy içi Karapapak,mahallesi kürt) Ayrıca merkez %40 azeri denilen caferi mezhebinden Türk (yaklaşık 2000 kişi),yk.taşlıcay ve yassıkaya (hocik) köyleri yarı yarıya caferi azeri ve kalan nüfus kürttür.. 

Tutak 14 KöyAkyele(mollaşemdin), Bayındır, Daldalık(şeyhzilan), Esmer, İsaabat, Kılıçgediği(hanik), Sincan, Tuluklu(musik), Teme, Yayıklı(ohan), Ekincek(sevik), Geçimli(şemi), Aş.Külecik(dadıkan) Çobanoba, Suvar(kesin bilinmiyor), Palandöken(kesin bilinmiyor) 

ayrıca tutak merkezin en az %60 ı karapapaktır. Palandöken`de Türk neredeyse kalmamıştır.Suvar köyü eskiden Karapapak köyüdür son durumu bilinemiyor. 

Muş Merkez ilçe 47 köy

Karapapaklar tarafından Muş ovası 1926 yıllarından sonra yerleşime açılmış olup merkez ilçede 47 adet köyde değişik miktarlarda Karapapak nufus bulunmakta idi. Son yıllardaki göç olayları ile köylerin yapısında değişiklikler olmuştur. En bilinen Karapapak Terekeme köyleri Muratgören, Yağcılar, vs dir. 

Muş Bulanık 12 köy

Bulanık ilçesine 1926 1932 yıllarında Gürcistan ve Kars bolgelerinden göç ederek yerleşmişlerdir. Arakonak Arakonak (odunçor),Mescitli, Üçtepe (Mirbar),Yoncalı kurdukları köylerden en bilinenleridir. Diğerleri hakkında henüz bilgi yoktur. Bulanık merkeze bağlı 9 köy, Erentepe bucağında 1 köy (hoşgeldi veya oğlakkaya köylerinden biri )ile Karaağıl bucağına bağlı 2 köyde yaşarlar. Bulanık ilçesine 13 km uzaklıktaki, batı yönündeki Balotu (Teygut) köyünde de yaşarlar 

Muş Malazgirt 7 köy 

Toplam 7 adet köy kurmuslardır .adları hakkında bilgi yoktur. 

TEREKEMELER İN GENEL NÜFUS DAĞILIMI: Türkiye içinde ;  Kars Muş Amasya üçgeni Terekeme nüfusu açısından zengindir. 
Özellikle, Kars Çıldır ve Arpaçay Selim, Susuz, Kağızman, Ağrı, Taşlıçay,Tutak Sivas (kangal-ulaş) Muş-Bulanık